| Petrol Ekonomisi Terimleri |
|
|
|
| editör tarafından yazıldı |
| Salı, 24 Şubat 2009 20:55 |
|
API GRAVİTE: Petrol endüstrisinde petrol'ün, özgül ağırlığı yerine bununla ters orantılı API Gravite derecesi kullanılmaktadır. Gravite büyüdükçe yoğunluk küçülmekte ve petrolün kalitesi yükselmektedir. Graviti küçüldükçe yoğunluk büyümekte ve petrolün kalitesi düşmektedir. AŞAĞI PAZARLAR: (Downstream Markets) Petrol endüstrisinin rafinaj, dağıtım ve pazarlama oluşan kısımı kapsar. BENZİN: İçten yanmalı buji ateşlemeli motorlarda yakıt olarak kullanılır. Diğer yakıtlara göre daha çabuk buharlaşır; bu nedenle daha fazla yanıcı ve parlayıcıdır.1 Lt benzin buharlaştığında 300 Lt parlayıcı benzin buharı oluşur. BEYAZ ÜRÜNLER: Benzin, motorin, jet yakıtı, gaz yağı gibi gravitesi yüksek viskositesi düşük ürünlerdir. DBS: Doğrudan Borçlandırma Sistemi DTS:Doğrudan Tahsilat Sistemi EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ETKB: Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı HAM PETROL: Yerden çıkarılan sıvı haldeki doğan hidrokarbon. iHRAKİYE: Ülkenin karasuları ve/veya karasuları bitişiğinde deniz vasıtalarına veya hava meydanlarında yerli ve yabancı uçaklara vergili veya vergisiz sağlanan akaryakıtı ve madeni yağı ifade eder. IEA: International Energy Agency - Uluslararası Enerji Ajansı İNTİFA: Mülkiyetini istasyon sahibinde bırakan sınırsız kullanma ve yararlanma hakkını tapuya konulan şerh ile dağıtıcı şirkete bırakan kişisel bir ittifak hakkıdır. Hak sahibinin ölümüyle sona erer, mirasçılara geçmez. KATKI MADDELERİ: Akaryakıt ürünlerinin özelliklerini iyileştirmeye matuf organik ve inorganik maddeler. KİLOMETRE TAHDİDİ: Şehir içi ve şehirler arası trafiğe açık yolarda aynı istikamette iki akaryakıt istasyonu arasındaki, yönetmelikle belirenen askari mesefe. KÜKÜRT: Motorin içinde bulunan kükürt istenmeyen bir maddedir. Yanma sırasında asit oluşturarak hem motora hem de çevreye zarar verir. Motorda kir ve tortu oluşturduğundan motor verimini düşürür. LPG: Liquid Petroleum Gas - Sıvılaştırılmış Petrol Gazı. İçten yanmalı buji ateşlemel(benzinli) motorlarda yakıt olarak kullanılır. MOTORİN: Dizel motorlarda yakıt olarak kullanılır. Parlama noktası benzine göre yüksek olmasına rağmen yanıcı ve parlayıcıdır. OKTAN: Benzin, motor içinde düzenli yanmadığında vuruntuya (sarsıntıya) sebep olur. Oktan sayısı yüksek olması vuruntuyu azaltır. Oktan, benzinin yanma kalitesinin bir ölçüsüdür. OPEC : Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü OFM: Otomatik Fiyat Mekanizması ÖTV: Özel Tüketim Vergisi PETROL: Ulaştırma, enerji, sanayi, konut ve tarım alanlarında kullanılan petrol, adını Yunanca-Latince'de taş anlamına gelen "petra" ile yağ anlamına gelen "oleum" sözcüklerinden almaktadır. PiGM: Petrol İşleri Genel Müdürlüğü PPM: Yakıtta çok çok düşük konsantrasyonda bulunan maddeleri ifade etme amacıyla ppm (parts per million - milyonda bir) terimi kullanılmaktadır. Ppm bir kilogram yakıtta mg cinsinden kükürt miktarını gösterir. SETAN: Benzin için oktan ile tanımlanan özellik, motorin için de setan ile tanımlanmıştır. Setan, motorinin tutuşma kolaylığını ve yanma kalitesini gösteren bir ölçüdür. Setan sayısı yüksek motorin verimli yanar daha çok yol yapılmasını sağlar. SİYAH ÜRÜNLER: Fueloil 4 (Kalyak), Fueloil 6, asfalt gibi gravitesi düşük viskositesi yüksek ürünlerdir. SOLVENT: Kimya ve sanayi tesislerinde tüketilen ve/veya yeni kimya ve sanayi mamülleri üretiminde kullanılan petrol ürünleri. TRANSİT TAŞIMA: Başka bir ülkeden gelen petrolün başka bir ülkeye Türkiye üzerinden kara ve deniz yolu ile taşınması. TYS: Taşıt yönetim sistemi. TTS: Taşıt tanıma sistemi. ULUSAL MARKER:Akaryakıta rafineri çıkışında veya gümrük girişinde eklenen katkı. VARİL: Ham petrol 19. yüzyılda ilk kez ABD'de geniş çaplı olarak ticari amaçla piyasaya sürüldüğünde, tahta variller içinde tutulduğu için, varil ile ölçülmeye başlanmıştır. 1 Varil 159 litre ve 42 ABD galonuna, 1 ton ise 7,33 varile denk gelmektedir. VİSKOSİTE: Yapışkanlık, düşük visikoteli petrollerin üretimi, taşınması ve işlenmesi kolay ve ekonomik olduğundan dünya ticaretinde bu tür petroller tercih edilmektedir. YUKARI PAZARLAR: (Upstream Markets) Petrol endüstrisinde arama ve çıkarma işlemlerini kapsar.
|
| Son Güncelleme: Perşembe, 07 Mayıs 2009 20:04 |




Petrol Terimleri


